Na vier jaar heeft de Olympus E-1 spiegelreflex een waardige opvolger gekregen: de E-3. Innovatieve functies, een uitstekende afwerking en prima beeldkwaliteit: alles wijst erop dat ook deze topper jarenlang mee kan gaan. Of wordt de camera met zijn 4/3-systeem binnenkort al ingehaald in de race om meer megapixels?
Het 4/3 (four thirds)-systeem is van meet af aan ontwikkeld voor digitale spiegelreflexen, waar andere systemen gebaseerd zijn op traditionele, analoge modellen. Eén van de voordelen van het 4/3-systeem zou zijn dat de camera's en objectieven aanmerkelijk compacter kunnen worden gebouwd. Hoewel de Olympus E-3, opvolger van de vier jaar geleden geïntroduceerde E-1, is uitgerust met een 4/3-sensor van ongeveer 17,3 x 13,0 millimeter (ongeveer 1/3 kleiner dan het APS-C formaat van 22,2 x 14,8 mm), is de camera niet echt kleiner of lichter dan de concurrentie. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is zo'n forse camera echter veel stabieler te houden dan een kleiner en lichter model. De camera ligt dan ook voortreffelijk in de hand en maakt een oerdegelijke indruk - en dat zal de serieuze hobbyist en de professionele fotograaf een stuk belangrijker vinden dan de omvang.
SEMIPROFESSIONEEL
De E-3 blijkt al snel een uiterst prettige -camera om mee te werken. Daarbij spelen de goede handligging en de robuuste, metalen en spatwaterbestendige (!) behuizing natuurlijk een rol, maar zeker ook de opvallende snelheid en het feit dat de bediening van de camera intuïtief is. De E-3 is bovendien bijzonder compleet uitgerust. Allereerst heeft Olympus het over zijn hart verkregen om de E-3 van een ingebouwde flitser te voorzien. Belangrijker echter is de beeldstabilisator, die in de behuizing is ingebouwd en daardoor lensonafhankelijk functioneert. Vermeldens-waardig zijn ook de voorziening die het ver-zamelen van stof op de sensor tegengaat, de -horizontaal en verticaal zwenkbare monitor en het afdekbare objectief. Dat afdekken zorgt ervoor dat, wanneer de camera niet tegen het oog wordt gehouden tijdens de opname, geen licht van buiten de belichtingsmeting kan beïnvloeden. Het is een van de details die aantoont dat we hier niet met een gemiddelde amateurcamera van doen hebben maar met een model dat is gericht op (semi)professionele fotografen.
GOED DOORDACHT
Een opmerkelijke feature is de monitor die bruikbaar is als zoeker, iets dat we al gezien hebben bij enkele eerdere modellen van Olympus en dat de fabrikant ‘live view' noemt. Terwijl het uit een oogpunt van stabiliteit raadzaam is om zoveel mogelijk met de camera aan het oog te fotograferen, kan live view een uitkomst zijn in bijzondere opnamesituaties, zeker in combinatie met de zwenkbare monitor. Denk hierbij aan fotograferen boven het hoofd (bij evenementen) of juist heel dicht bij de grond (natuurfotografie). Met live view kan bovendien het effect van allerlei instellingen al vóór het maken van de opname worden gecontroleerd, en dat is een aantrekkelijke optie. Bij niet-gebruik kan de monitor overigens keurig met de beeldkant tegen de camera worden geklapt, zodat er geen gevaar is voor beschadiging en verontreiniging. Ook de prismazoeker is van zeer goede kwaliteit en levert een volledig beeld.
FLITS EN STABILISATOR
De ingebouwde flitser heeft natuurlijk zijn beperkingen - dat geldt voor alle ingebouwde flitsers - maar bewijst goede diensten als invulflitser. Bovendien kunnen hiermee externe flitsers draadloos worden aangestuurd (de Olympus-modellen FL36R en FL50R). Zoals dat hoort bij een professionele camera, is er tevens een aansluiting voor studioflitsers. Beeldstabilisatie is niet meer zo'n opmerkelijk feature als enkele jaren geleden. We vinden het tegenwoordig ook bij veel compact-camera's, al wordt deze term met name bij goedkopere modellen vaak door de marketing misbruikt voor simpele voorzieningen als automatische gevoeligheidsverhoging bij weinig licht. De IS-beeldstabilisator van de Olympus E-3 is wel degelijk een echte - en een bijzonder goed doordachte. Omdat de stabilisator is ingebouwd in het camerahuis, werkt hij met alle aangesloten objectieven. Bovendien kan de bewegingsdetectie beperkt worden tot horizontale of verticale verschuivingen, zodat bijvoorbeeld bij het meetrekken van de camera bij een bewegend voorwerp dit niet als een ongewenste camerabeweging wordt gezien.
SNEL SCHERP
De E-3 gebruikt voor de scherpstelling een systeem met elf kruissensoren, wat een duidelijke verbetering is ten opzichte van de drie die de E-1 ter beschikking stonden. De elf sensoren genereren 44 meetpunten die de camera bliksemsnel informatie verschaffen over de optimale scherpstelling. De snelheid van de autofocus is één van de eerste kenmerken die in het oog springt wanneer je de camera voor het eerst gebruikt. Samen met de praktische afwezigheid van ontspanvertraging (zelfs inclusief scherpstelling!) is het de voornaamste reden dat de E-3 meteen zo'n prettige indruk achterlaat. Olympus heeft niet gekozen voor meting van de autofocus via de beeldsensor, wat je wellicht bij een camera met live view zou verwachten. De spiegel moet dus kort terugklappen als de autofocus zijn werkt doet, waardoor het beeld op de monitor even verdwijnt. Deze ‘black-out' wordt echter tot een minimum beperkt en gelet op de snelheid en nauwkeurigheid van de autofocus lijkt het een verstandige keuze te zijn geweest. Het sluitertijdenbereik is zeer ruim bemeten: van 1/8000e seconde tot 30 seconden, terwijl een B-stand belichtingstijden tot dertig minuten mogelijk maakt. De camera haalt een snelheid van vijf beelden per seconde, bij een maximaal aantal beelden van 32. Qua snelheid valt op deze camera dus werkelijk niets aan te merken.
DE GRENS BEREIKT
Met zijn beeldsensor van 10 megapixels levert de E-3 in verreweg de meeste omstandigheden uitstekende opnamen. Bij een gevoeligheidsinstelling tot ISO 400 kan deze camera zich zonder meer meten met de concurrentie in de hogere middenklasse. Daarboven wordt toch wel duidelijk dat de E-3 het met een duidelijk kleiner sensoroppervlak moet doen, want dan wordt de ruis duidelijker zichtbaar dan bij modellen met een APS-C-formaat sensor. Het roept de vraag op in hoeverre het 4/3-systeem geschikt is om hogere pixelaantallen een plaats op de sensor te bieden. En het aantal pixels zal zeker nog toenemen, want voor hoogwaardig drukwerk zijn we met de huidige 10 of 12 megapixels nog niet tevreden. Met de komst van meer ‘full frame' sensoren in digitale spiegelreflexen (met een sensorformaat gelijk aan kleinbeeldformaat, 24 x 36 mm) zal het verschil met 4/3 nog een stuk duidelijker worden. Dat alles neemt niet weg dat de Olympus E-3 een voortreffelijke camera is, een echte aanrader voor iedereen die onder analoge omstandigheden voor een kleinbeeldcamera- zou kiezen. Met die doelgroep lijkt het 4/3-systeem thans ook wel zijn grens te bereiken, maar gezien de ontwikkelingen van de laatste jaren moeten we niet raar staan te kijken als die grens in de toekomst toch weer verder wordt opgerekt. En gelet op dit huzarenstukje zou het ons verbazen als Olympus daarbij niet voorop zou lopen.
CONCLUSIE
De Olympus E-3 is robuust en handzaam, heeft een intuïtieve bediening, is bijzonder snel - ook met scherpstellen - en heeft vele goed doordachte functies, zoals beeldstabilisatie in de behuizing, live view, ingebouwde flits e n een zwenkbare monitor. Enig minpunt is de beperkte sensor, die boven ISO 400 meer ruis laat zien dan de concurrentie.
